İlginizi Çekebilir
  1. Ana Sayfa
  2. Teknoloji
  3. BIOS Nedir? Nasıl Girilir? Ne Zaman Güncellenir?
Trendlerdeki Yazı

BIOS Nedir? Nasıl Girilir? Ne Zaman Güncellenir?

Bilgisayarında herhangi bir donanımsal arıza yaşayanlar mutlaka BIOS kelimesini duymuştur. En azından bilgisayarın tarih ve saati sürekli sıfırlandığında BIOS pili bitmiştir cümlesini duymuştur. Bu yazıda bios nedir, bios menüsüne nasıl girilir, bios nasıl güncellenir, bios hangi durumlarda güncellenmelidir sorularına cevap vereceğim.

bios-nedir-nasil-guncellenir

Bilgisayarında herhangi bir donanımsal arıza yaşayanlar mutlaka BIOS kelimesini duymuştur. En azından bilgisayarın tarih ve saati sürekli sıfırlandığında BIOS pili bitmiştir cümlesini duymuştur. Bu yazıda bios nedir, bios menüsüne nasıl girilir, bios nasıl güncellenir, bios hangi durumlarda güncellenmelidir sorularına cevap vereceğim.

BIOS Nedir?

Bios’u en kaba tabirle “anakartın yazılımı” diye adlandırabiliriz. Nasıl ki, ekran kartının, yazıcının hatta klavye ve mouse un çalışması ve tüm özelliklerinin kullanılabilmesi için bir yazılım yüklenmesi gerekiyorsa anakartın çalışması için de bios yazılımına ihtiyaç vardır. Sözlük anlamı ile bios, EPROM adı verilen bir yonga üzerinde ROM Bellek biçiminde yer alan bir tür yazılımdır.

BIOS Ne İşe Yarar?

BIOS, anakart üzerindeki tüm bileşenlerin (işlemci,ram,harddisk,cdrom,ekran kartı vs.) çalışması ve birbirleri ile iletişim kurabilmelerini sağlayan bir yazılımdır. Basic Input Output System kelimelerinin baş harflerinden oluşan bios, basit girdi-çıktı sistemi olarak Türkçeye çevrilebilir. Girdi-çıktı işlemlerinden kasıt ise, anakart üzerinde takılıp çıkarılabilen parçalardır. Örneğin; işlemci, ram, harddisk, ekran kartı, klavye, mouse, monitör gibi. Bilgisayar açıldığı anda, anakart üzerindeki tüm bileşenler sırasıyla tanıtılır ve hepsi kullanılabilir hale getirildikten sonra sistem başlatılır. Bu geçen sürece de Boot süresi denir.

BIOS Menüsüne Nasıl Girilir?

BIOS yazılımı, yukarıda bahsettiğimiz üzere bilgisayarınıza kurduğunuz işletim sistemi (Windows, Linux vs.) başlamadan çalışan bir yazılım olduğu için, bios menüsüne, bilgisayarın güç düğmesine bastıktan 1-10 sn sonra girilebilir. Eğer bu süreç içerisinde bios menüsüne girilmezse sistem otomatik olarak başlatılır.

Piyasada bir çok farklı anakart üreticisi olduğu için, birden fazla da bios yazılımı vardır. Bu sebeple her bilgisayarın (aslında anakartın) bios menüsüne giriş için kullandığı kısayol tuşu farklıdır. Bu yazıda, neredeyse tüm anakartlar için bios menüsü kısayol tuşlarını belirteceğim.

Çoğu bilgisayarda, 1-5 sn gibi kısa bir süre için aşağıdaki resimlerde kırmızı ile işaretli yazılar görünür. Bu yazılardaki tuşlar bios menüsü giriş kısayollarıdır. Bu tuşlara ekran kaybolmadan bastığınızda bios menüsüne girebilirsiniz.

biosa nasıl girilir
bios menüsüne giriş tuşu

 

 

 

 

 

 

 

 

Eğer sizin bilgisayarınızda böyle bir yazı çıkmıyorsa bu siyah ekran kaybolmadan aşağıdaki tuş kombinasyonlarını sırasıyla deneyin. İçlerinden 1 tanesi mutlaka sizi bios ekranına götürecektir.

  • F1
  • F2
  • Del (delete)
  • ESC

Eğer çok eski bir bilgisayar kullanıyorsanız aşağıdaki kombinasyonları deneyerek bios menüsüne giriş yapmayı deneyebilirsiniz.

  • Ctrl + Alt + Esc
  • Ctrl + Alt + Ins
  • Ctrl + Alt + Enter
  • Ctrl + Alt + S
  • Page Up Tuşu
  • Page Down Tuşu

Windows 10 Bios Menüsüne Nasıl Girilir?

Windows 10 kurulu bilgisayarları yeni nesil bilgisayarlar olarak kabul edersek, bu bilgisayarların bios yazılımında Fast Boot ve Secure Boot seçenekleri bulunur. Fast Boot, bilgisayarınızda açıksa (enable), sistem açılışı hızlandırmak için, biosa girmek için gereken bekleme süresini es geçer bu sebeple hangi tuşa basarsanız basın biosa giremezsiniz. Bunun çözümü de şu şekilde,

  • Windows 10 un açılmasını ve masaüstüne gelmesini bekleyin.
  • Windows + I veya başlat üzerinde sağ tıklayıp Ayarlar penceresini açın.
  • Güncelleştirme ve Kurtarma menüsüne girin.
  • Sol taraftan Kurtarma menüsüne tıklayın.
  • Gelişmiş Başlangıç yazısının altında bulunan Şimdi Yeniden Başlat butonuna basın.
  • Bilgisayarınız yeniden başlayacaktır. (Yarım kalan belge veya işlerinizi kaydetmeyi unutmayın)
  • Bilgisayarınız yeniden başladığında Seçenekler ekranı gelecektir. Bu ekrandan Sorun Giderme (Troubleshoot) yi seçin.
  • Daha sonra Gelişmiş Seçenekler (Advanced Options) i seçin.
  • Açılan pencereden UEFI Ürün Yazılımı Ayarları (UEFI Firmware Settings) nı açın.
  • Bilgisayarınızı yeniden başlatın ve otomatik olarak bios sayfası açılacaktır.

BIOS Güncelleme İşlemi

Başta bahsettiğimiz, bios aslında bir yazılımdır ve her yazılımda olduğu gibi bios yazılımına da zaman zaman güncellemeler gelir. Bu güncellemeler kullanıcılardan gelen istek ve bildirimler doğrultusunda yapılır. Bazen de yeni çıkan donanımları mevcut anakartın desteklemesi çıkarılır. Bios güncelleme işlemi bios menüsünde iken yapılır.

Eğer yeterli bilginiz yoksa bios güncelleme işlemini yapmayın! Yanlış veya eksik yapılan bir işlem, yanlış sürüm seçimi, elektrik kesintisi, yarıda kesilme gibi durumlarda anakartınız kullanamaz hale gelebilir.

Bios Ne Zaman Güncellenir?

Bios güncellemeleri, yeni çıkan donanımları desteklemek, eski sürümde hatalı olan kısımları düzeltmek, güvenlik açıklarını düzeltmek, donanımlardaki uyum problemlerini çözmek için çıkarılır. Bu nedenle aşağıdaki sorunlardan birini yaşamıyorsanız bios versiyonunu güncellemenize gerek yok.

  • 2 donanımın aynı anda çalışmaması, hata vermesi.
  • Yenilemek istediğiniz donanımı anakartın desteklememesi.
  • Bilgisayarınızda yaşadığınız kronik (sürekli) sorunlar.
  • Bilgisayarınızdaki ciddi performans düşüşü. (Teorik değerlerle, mevcut değerlerin aşırı farklı olması)

Bios Güncellemesi Nasıl Yapılır?

Yukarıda anlatılanların hepsini okudunuz ve bios güncellemesi yapmaya karar verdiniz. O zaman bu aşamadan sonrasını dikkatli bir şekilde uygulayabilirsiniz.

  • Öncelikle anakart marka ve model bilgisini öğrenmeniz gerekiyor. Nasıl öğreneceğinizi bilmiyorsanız Anakart Marka ve Modeli Nasıl Öğrenilir? yazımı okuyabilirsiniz.
  • Daha sonra bios ekranına girerek mevcut bios yazılımının hangi sürüm olduğunu bilmeniz gerekiyor. Bu sürüme göre bir üst versiyona güncelleme yapmanız gerekir.
  • Elinizdeki bu marka ve modeli anakartın resmi sitesine girerek, Destek (Support) bölümlerinden anakart bios yazılımlarını görebilirsiniz.
  • Resmi siteden, size uygun olan bios versiyonunu indirdikten sonra bir flash belleğe atın. (flash belleğin boş ve temiz olmasına özen gösterin)
  • Bios menüsüne girin EZ Flash, M Flash, Q Flash, Tools, Update benzeri bir menüyü bulun ve seçin.

UYARI: Bios menüsüne girmeden flash belleği takın. Menüye girdikten sonra takarsanız flash belleği görmeyebilir.

  • Flash bellek içerisindeki dosyalardan resmi siteden indirmiş olduğunuz bios sürüm dosyasını seçin ve bios güncelleme işlemini başlatın.
  • İşlem başarıyla sonuçlanana kadar bekleyin ve daha sonra bilgisayarınızı yeniden başlatarak tekrar bios ekranına girin.
  • Versiyon bilgilerinden bios sürümünü kontrol edin ve güncellemenin yapıldığından emin olun.

Tekrar hatırlatmakta fayda var, eğer gerekli teknik bilginiz yok ise, bios güncelleme işine bulaşmayın çok büyük masraflarla karşılaşabilirsiniz. Ayrıca yapacağınız her işlemden önce mutlaka yedek alın. Bios güncelleme esnasında bilgisayarınızı, kapatmayın, resetlemeyin, gücünü kesmeyin.

Yorum Yap

Yazar Hakkında

Bilgisayarla 2001 yılında tanıştım. O günden beri peşini hiç bırakmadım. 2005 yılında ilk web sitemi kurdum ve o saatten sonra bu sanal dünyadan hiç kopmak istemedim. Kimya Mühendisi olmama rağmen meslek hayatımda Bilgisayarı seçtim. Bundan sonra da hayatımda hep Bilgisayar olacak. Şimdiki hedefim SEO uzmanı olmak.

Yorum Yap